3η+γενιά+υπολογιστών


 * Η τρίτη γενιά ηλεκτρονικών υπολογιστών**

Η τρίτη γενιά των ηλεκτρονικών υπολογιστών χαρακτηρίζεται από τη μερική αντικατάσταση του τρανζίστορ και των άλλων ηλεκτρονικών στοιχείων από τα **ολοκληρωμένα κυκλώματα**. Τα ολοκληρωμένα κυκλώματα συγκεντρώνουν μέσα σε μια μικρή επιφάνεια της τάξεως του 1 cm 2 πάρα πολλά ηλεκτρονικά στοιχεία (τρανζίστορς, διόδους κ.λ.π).

Η είσοδος των ολοκληρωμένων κυκλωμάτων έδωσε νέες δυνατότητες στους κατασκευαστές, τέτοιες ώστε να χαρακτηριστεί σαν η επανάσταση στην τεχνολογία των ηλεκτρονικών υπολογιστών. Η αρχή έγινε στις 7 Μαρτίου 1964 όταν η ΙΒΜ παρουσίασε την σειρά **360** ("υπολογιστής όλων των διευθύνσεων"). Η παρουσίαση αυτή είχε δύο άμεσα αποτελέσματα: το ξεκίνημα μιας κούρσας μεταξύ των ανταγωνιστών για κάτι ανάλογο, τη συνειδητοποίηση του πραγματικού προβλήματος των υπολογιστών, του λογισμικού.

Ο IBM 360 ήταν ο πρώτος υπολογιστής, ο οποίος διέθετε "λειτουργικό σύστημα", ένα πρόγραμμα επόπτη, που ήταν επιφορτισμένο με το συγχρονισμό των διαφόρων οργάνων και την εκτέλεση των προγραμμάτων των χρηστών. Ένα άλλο χαρακτηριστικό του IBM 360 ήταν η εισαγωγή και χρήση των μαγνητικών δίσκων, γεγονός που χαρακτηρίζει επίσης την τρίτη γενιά των υπολογιστών. Την εποχή αυτή η **CDC** κατασκεύασε το μοντέλο 3600 και λίγο αργότερα το 6600 που ήταν ο ισχυρότερος υπολογιστής την περίοδο 60 - 75, ικανός να εκτελεί πολλά εκατομύρια πράξεις το δευτερόλεπτο και χρησιμοποιήθηκε κυρίως σε στρατιωτικές υπηρεσίες και την μετεωρολογία. Την περίοδο της τρίτης γενιάς εμφανίστηκαν και οι μίνι υπολογιστές σαν απάντηση στην ανάγκη για μικρότερους και φθηνότερους υπολογιστές, που ζητούσαν οι μικρότερες επιχειρήσεις. Την εποχή αυτή όμως παρουσιάζεται μεγάλη ανάπτυξη και στο **λογισμικό** (software). Αναπτύσονται και βελτιώνονται οι γλώσσες υψηλού επιπέδου (Cobol, Algol, Fortran κλπ) και ενσωματώνονται στα νέα λειτουργικά συστήματα. Επίσης αυτή την εποχή κάνει και την εμφανισή σε πρακτική εφαρμογή η ιδέα του **καταμερισμού του χρόνου (timesharing)**, που είχε αρχικά αναπτυχθεί στο MIT. Με την βοήθεια αυτής της τεχνικής δίδεται στον κάθε χρήστη η ψευδαίσθηση ότι ο υπολογιστής ασχολείται συνέχεια μαζί του ενώ στην πραγματικότητα του δίδεται μόνο ένα μικρό κλάσμα του συνολικού χρόνου, που όμως είναι αρκετό για τις δυνατότητες του υπολογιστή. Συμπερασματικά, οι μηχανές της τρίτης αυτής γενιάς έφτασαν τα πέντε εκατομύρια εντολές το δευτερόλεπτο με κύριες μνήμες ημιαγωγών της τάξης των δύο εκατομυρίων χαρακτήρων, ενώ έγινε αντιληπτή και η ανάγκη σοβαρής αντιμετώπισης της δημιουργίας προγραμμάτων, με αποτέλεσμα τη δημιουργία των πρώτων οίκων λογισμικού.

Ακόμη στην τρίτη γενιά υπολογιστών εμφανίζονται και οι υπολογιστές της δεκαετίας του 80, οπου θα αναφερθούν παρακάτω. Υπολογιστές της δεκαετίας του 80

Οι υπολογιστές της δεκαετίας του 80 (home computers ή σπιτικοί υπολογιστές) ξεκίνησαν και τέλειωσαν τη ζωή τους μέσα σε emulators. Πρόκειται για προγράμματα τα οποία προσομοιώνουν έναν υπολογιστή σε λογισμικό και έτσι ο υπολογιστής «τρέχει» λειτουργεί δηλαδή εικονικά, μέσα από έναν άλλο μεγαλύτερο υπολογιστή. Φανταστείτε σα να προσπαθούμε μέσα σε μια μικρή πισίνα να αναπαράγουμε ένα κύμα για να δούμε πως ένα πλοίο θα ισορροπήσει. Ετσι στο χώρο των υπολογιστών, όλοι οι «μικροί» υπολογιστές φτιάχτηκαν πρώτα σε πρόγραμμα και αργότερα όπου υπήρχε χρηματοδότηση πέρασαν στην παραγωγή και από το εργοστάσιο μια μέρα βρέθηκαν σε ένα κατάστημα υπολογιστών (τότε οι υπολογιστές δεν πουλιόντουσαν στα super market!). Πολλοί από τους υπολογιστές αυτούς δεν κατάφεραν να γίνουν διάσημοι και έτσι μετά από λίγο καιρό καταργήθηκαν. Όμως η ζωή τους συνεχίζεται «εικονικά» καθώς πολλοί emulators υπάρχουν και έτσι μπορούμε να δούμε πως ήταν οι υπολογιστές αυτοί μέσα από τους σημερινούς μας υπολογιστές.

παραδείγματα δύο υπολογιστών της δεκαετίας του '80


 * Texas Instrument TI-99/4A**

Πρόκειται για το πρώτο υπολογιστή 16bit ευρείας κατανάλωσης που κυκλοφόρησε σε χαμηλή τιμή στην Αμερική το 1981, στα 500 δολάρια ως εξέλιξη του μοντέλου TI-99/4 ο οποίος το 1979 είχε τιμή 1100 δολάρια!. Στην Ελλάδα έφτασε ένα χρόνο αργότερα σε τιμή 40 χιλιάδων δραχμών όταν στην άλλη άκρη του ατλαντικού οι παρατεταμένες ζημίες ανάγκασαν την κατασκευάστρια TEXAS INSTRUMENTS να μειώσει τη τιμή στα 99 δολάρια. Ο υπολογιστής φτιάχτηκε με τη φιλοσοφία να προσφερθεί ένα φθηνό εκπαιδευτικό εργαλείο για την εισαγωγή στο κόσμο των υπολογιστών ενώ με διάφορες επεκτάσεις μπορούσε να χρησιμοποιηθεί και για επαγγελματική χρήση, κάτι στο οποίο δεν πέτυχε. Αντιθέτως όμως ήταν και από τους πρώτους υπολογιστές που μπορούσαν να «μιλήσουν». Ειδικά προγράμματα και επεκτάσεις επέτρεπαν στο μικρό αυτό υπολογιστή να μιλήσει με φωνή, μάλιστα τις χρονιές εκείνες χρησιμοποιήθηκε πολύ πετυχημένα από την εκπομπή «Κόκκινοι Γίγαντες Άσπροι Νάνοι» (1982) του Διονύση Σιμόπουλου, σημερινού διευθυντή του Ευγενιδείου Πλανηταρίου. Το πρώτο αποθηκευτικό μέσο του υπολογιστή ήταν το κασετόφωνο!

Τεχνικά χαρακτηριστικά: 3MHz ταχύτητα, 16ΚΒ μνήμης, επεξεργαστής TMS 9900 της ίδιας εταιρείας, 24 γραμμές με 24 γράμματα η γραμμή, και ανάλυση 256x192 με 16 χρώματα. Παρόμοια χαρακτηριστικά είχαν τα πρώτα κινητά τηλέφωνα!

Η Sinclair ήταν ιδιαίτερα γνωστή στην Ελλάδα για το πετυχημένο της μικρό υπολογιστή σπιτιού «Sinclair ZX Spectrum» που πραγματικά έφερε την επανάσταση το 1982 πουλώντας εκατομμύρια κομμάτια στην Ευρώπη και αρκετές χιλιάδες στην Ελλάδα τα επόμενα χρόνια. Το Spectrum ήταν η πρώτη λύση οικονομικού υπολογιστή στην Ευρωπαϊκή αγορά όταν οι μεγάλες εταιρείες ξεκινούσαν δειλά δειλά να αγοράζουν τα πρώτα τους συστήματα υπολογιστών (μηχανοργάνωση). Η Sinclair προσπάθησε να μπει σε αυτό το χώρο με το Sinclair QL αλλά δεν τα κατάφερε. Στα χαρτιά ήταν ο καλύτερος (και μάλιστα από τους πρώτους 32bit) υπολογιστές της εποχής. Όμως ατυχίες στην παραγωγή του έφεραν αλλεπάλληλες καθυστερήσεις και όταν τελικά κυκλοφόρησε στην αγορά τα πρώτα κομμάτια ήταν ελαττωματικά με αποτέλεσμα το προϊόν και η εταιρεία λίγο αργότερα να «σβήσει». Παρόλα αυτά δε θα πρέπει να παραλήψουμε πάρα πολλές καινοτομίες που είχε ο υπολογιστής, ήδη από το 1984 όταν κυκλοφόρησε: δίγλωσσο περιβάλλον εργασίας με πραγματική Ελληνική μετάφραση βιβλίων και προγραμμάτων που ήρθε το 1985, λειτουργικό σύστημα με «παράθυρα» που μπορούσε να τρέξει πολλές εφαρμογές ταυτόχρονα, ενσωματωμένη συσκευή αποθήκευσης (δύο αναγνώστες μικροκασέτας χωρητικότητας 85KB, που ήθελαν μέχρι και 1 λεπτό για να διαβαστούν). Μια μεγάλη καινοτομία ήταν το γεγονός ότι ο υπολογιστής προσφέρονταν μαζί με σουίτα εφαρμογών γραφείου (κάτι σαν το σημερινό Microsoft Office), εφαρμογές δηλαδή επεξεργασίας κειμένου, φύλλου και βάση δεδομένων, κατασκευαστής των οποίων ήταν η PSION, η εταιρεία που αργότερα έφτιαξε το λογισμικό SYMBIAN που αποτέλεσε 20 χρόνια αργότερα και το βασικό λογισμικό των κινητών της NOKIA. Ηταν και ο πρώτος υπολογιστής του περίφημου Linus Torvalds ο οποίος αργότερα έφτιαξε το λειτουργικό σύστημα Linux το οποίο «ξεκίνησε» την open source επανάσταση!
 * Sinclair QL**

Τεχνικά χαρακτηριστικά: 7.5MHz ταχύτητα, 128ΚΒ μνήμης, επεξεργαστής Motorola 68008 που αργότερα σε ισχυρότερη έκδοση χρησιμοποιήθηκε και στο πρώτο Macintosh, και ανάλυση 512x256 με 4 χρώματα.